Sự Thật Trong Làn Khói Đen
Sự Thật Trong Làn Khói Đen
Đêm 6 tháng 7 (năm 2025), Nam, một phóng viên trẻ, lao vào con hẻm 80 trên đường Đô Đốc như một con thiêu thân. Mùi khét của nhựa và cao su cháy xộc vào mũi, cay xè. Trước mắt cậu, Cư xá Giải Phóng không còn vẻ yên bình vốn có. Nó là một ngọn đuốc khổng lồ, lửa vẫn còn âm ỉ ở tầng trệt, và khói đen kịt bốc lên, liếm vào bầu trời đêm Sài Gòn. Tiếng xe cứu hỏa, tiếng la khóc, tiếng gào thét thất thanh của người dân tạo thành một bản hợp xướng của bi kịch.
Tám sinh mạng. Con số đó như một tảng đá đè nặng lên không khí.
Nam chen qua đám đông, tay lăm lăm máy ảnh. Kinh nghiệm của một phóng viên tin tức mách bảo cậu rằng, giữa sự hỗn loạn này, phải có một chi tiết nào đó là chìa khóa của cả câu chuyện. Cậu nói chuyện với những người dân mặt mày thất thần, những người đầu tiên phát hiện ra đám cháy.
"Nó nổ đó chú ơi," một người đàn ông trung niên, mặt ám khói, nói với cậu, giọng vẫn còn run rẩy. "Nó nổ như bom vậy. Cái xe điện để ở dưới nhà đó. Nổ một cái là lửa bùng lên, không ai chạy kịp."
Tim Nam đập mạnh. Xe điện. Cậu lia máy ảnh về phía tầng trệt đã cháy rụi. Và cậu nhìn thấy nó. Giữa đống tro tàn và những chiếc xe máy cháy trơ khung, có một bộ khung kim loại với hình dáng rất đặc trưng. Nhỏ gọn, vuông vức. Dù đã bị lửa thiêu hủy, cậu vẫn nhận ra đó là hình bóng của chiếc xe điện Ngạo Nghễ, mẫu xe "quốc dân" đang được quảng bá rầm rộ khắp nơi.
Tách!
Nam bấm máy. Cậu biết mình đã có được bức ảnh quan trọng nhất của đêm nay. Bức ảnh không chỉ ghi lại một hiện trường, nó còn đặt ra một câu hỏi khổng lồ về sự an toàn của một "biểu tượng xanh". Cậu vội vã rời đi, cảm nhận sức nóng của một tin tức lớn đang nằm trong thẻ nhớ của mình.
2. Cuộc Gọi Lúc Nửa Đêm
Bài báo của Nam được đăng lên trang nhất của tờ báo điện tử lúc 11 giờ đêm, với tiêu đề giật gân: "Hỏa hoạn kinh hoàng ở Cư xá Giải Phóng, 8 người thiệt mạng - Nhân chứng nghi do nổ xe điện". Bức ảnh chiếc xe cháy trơ khung được đặt ở vị trí trung tâm, có đóng logo bản quyền của tòa soạn.
Bài báo ngay lập tức gây bão. Lượt chia sẻ và bình luận tăng lên chóng mặt. Nhưng niềm vui của một phóng viên trẻ có được tin sốt dẻo chưa kéo dài được bao lâu. Nửa đêm, chuông điện thoại của Nam reo lên. Là số của Tổng Biên tập.
"Nam à," giọng ông Tổng ở đầu dây bên kia trầm và mệt mỏi. "Gỡ bài xuống ngay cho anh."
"Dạ? Nhưng tại sao ạ? Đó là những gì nhân chứng nói và hình ảnh chúng ta có..."
"Anh biết," ông Tổng ngắt lời. "Nhưng em phải hiểu, đây không chỉ là một vụ cháy. Nó liên quan đến một thương hiệu quốc gia, một niềm tự hào dân tộc, một biểu tượng kinh tế. Chúng ta không thể đưa tin một chiều khi chưa có kết luận chính thức từ phía công an."
"Nhưng báo chí phải phản ánh sự thật, thưa anh! Người dân có quyền được biết về những rủi ro..."
"Sự thật nào?" giọng ông Tổng trở nên gay gắt. "Sự thật là một lời nói của một nhân chứng đang hoảng loạn à? Hay sự thật là một bức ảnh chưa được kiểm chứng? Em có biết một bài báo của em có thể gây hoang mang, có thể đánh sập cả một ngành công nghiệp non trẻ, có thể ảnh hưởng đến 'đại cục' không?"
"Đại cục". Nam nghe từ đó mà thấy đắng ngắt trong miệng.
"Gỡ bức ảnh xe xuống trước," ông Tổng ra lệnh. "Sửa lại bài viết, chỉ đưa tin về vụ cháy, số người thương vong. Tuyệt đối không nêu bất kỳ giả thuyết nào về nguyên nhân. Chờ thông tin chính thức. Đây là chỉ đạo."
Tút... tút... tút...
Nam nhìn vào màn hình máy tính. Anh thấy bài viết của mình biến mất, rồi xuất hiện trở lại với một phiên bản đã bị cắt gọt, trở nên vô hồn và an toàn. Bức ảnh tâm đắc của anh đã bị xóa sổ, như thể nó chưa từng tồn tại.
3. Kết Luận Chính Thức
Sáng hôm sau, Chủ tịch UBND Thành phố có mặt tại hiện trường, yêu cầu khẩn trương điều tra. Các tờ báo lớn khác đồng loạt đưa tin, nhưng tuyệt nhiên không một tờ nào nhắc đến chiếc xe điện. Bức ảnh của Nam, dù đã lan truyền trên mạng xã hội, cũng dần bị xóa đi một cách có hệ thống.
Hai ngày sau, Công an Thành phố tổ chức họp báo.
Nam cũng có mặt, nhưng không phải với tư cách một phóng viên đi tìm sự thật, mà như một khán giả đến xem một vở kịch đã được sắp đặt.
Một vị đại diện công an, với gương mặt nghiêm nghị, đọc to bản kết luận điều tra sơ bộ:
"Nguyên nhân ban đầu của vụ hỏa hoạn được xác định là do chủ hộ tại tầng trệt của Cư xá Giải Phóng đã tự ý đấu nối nguồn điện cho các thiết bị tiêu thụ điện, gây ra sự cố chập điện và dẫn đến cháy."
Một câu nói ngắn gọn, rõ ràng. Lỗi được quy cho một cá nhân. Một người dân đã chết trong chính đám cháy đó. Người chết thì không thể cãi lại.
Không có chiếc xe điện nào được nhắc đến. Không có vụ nổ nào trong biên bản. "Thương hiệu quốc gia" đã được bảo vệ. Vụ án, về mặt chính thức, đã có một lời giải thích hợp lý.
4. Sự Thật Bị Chôn Vùi
Nam rời buổi họp báo, lòng trống rỗng. Anh đã thua. Lương tri của một nhà báo trong anh đã thua. Tám sinh mạng kia, họ không chỉ chết trong ngọn lửa đêm đó. Họ vừa bị chết thêm một lần nữa trong sự im lặng của những người có trách nhiệm và sự thỏa hiệp của truyền thông.
Họ đã trở thành những nạn nhân của một đám cháy khác. Một đám cháy vô hình đang thiêu rụi sự thật, thiêu rụi đạo đức và lương tri cộng đồng. Một đám cháy được dập tắt bằng những thông cáo báo chí, bằng những chỉ đạo, và bằng việc đổ lỗi cho chính những nạn nhân.
Tối đó, ngồi một mình trong phòng, Nam mở lại file ảnh gốc trong máy tính. Anh nhìn chằm chằm vào bức ảnh mà mình đã chụp. Cái khung xe méo mó, đen đúa trong đống tro tàn. Nó như một cái miệng câm lặng, đang cố gắng gào lên một sự thật đã bị chôn vùi.
Anh biết, nếu anh xóa bức ảnh này đi, anh sẽ có một sự nghiệp yên ổn. Anh sẽ học được cách viết những bài báo "an toàn", sẽ hiểu được thế nào là "đại cục".
Nhưng nếu anh giữ nó lại, nó sẽ mãi mãi là một lời nhắc nhở, một vết sẹo trong lương tâm của anh. Một bằng chứng về việc, đôi khi, sự thật không nằm ở những kết luận điều tra chính thức, mà nằm trong những bức ảnh bị gỡ xuống, trong những lời nói bị dập tắt, và trong làn khói đen của những đám cháy mà người ta cố tình không cho ai nhìn rõ.
.jpg)
Nhận xét
Đăng nhận xét