Sao chép nguyên xi - thành công đến kinh ngạc của mô hình độc tài

Sao chép nguyên xi
- thành công đến kinh ngạc của mô hình độc tài

Nhật Ngôn

 

Đông Âu, Bắc Triều Tiên, Việt Nam, Lào, Cuba… tất cả đều sao chép nguyên xi khuôn mẫu này, và tất cả đều thành công rực rỡ trong mục tiêu cốt lõi: duy trì quyền lực tuyệt đối cho một đảng duy nhất trong nhiều thập kỷ, thậm chí nửa thế kỷ. 

Trang 8 cuốn sách Về pháp quyền và chủ nghĩa hợp hiến, do Khoa Luật — Đại học Quốc gia Hà Nội xuất bản năm 2012, có đoạn viết: “Thêm vào đó, lịch sử cũng đã chứng minh rằng việc sao chép nguyên xi cách thức tổ chức và vận hành bộ máy nhà nước của một quốc gia này cho một quốc gia khác sẽ không thành công.”

Đây là một nhận định sai lầm, ngụy biện và hoàn toàn trái ngược với thực tế lịch sử. Bởi vì sự thật đanh thép là: mô hình nhà nước độc tài toàn trị kiểu Liên Xô không những đã được sao chép nguyên xi — nó đã được sao chép một cách hoàn hảo và thành công đến mức đáng sợ trên khắp thế giới.

Điều này dẫn đến một câu hỏi hóc búa: tại sao việc sao chép nguyên xi bộ máy nhà nước độc tài lại thành công rực rỡ, trong khi việc sao chép mô hình dân chủ lại thường gặp nhiều khó khăn và thất bại? Đó là một tiêu chuẩn gì, mà mô hình nào dễ “dán nhãn” và mô hình nào lại khó thích nghi đến vậy? 

 I. NĂM ĐẶC ĐIỂM CỐT LÕI ĐƯỢC SAO CHÉP NGUYÊN XI

Mô hình Xô Viết có 5 đặc điểm cốt lõi, và tất cả đều được sao chép gần như nguyên vẹn từ Đông Âu, châu Á, châu Phi đến Mỹ Latinh, không chút thay đổi cơ bản nào:

1. Đảng lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối: Từ Hiến pháp đến mọi tổ chức đoàn thể, mọi lĩnh vực đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội đều đặt dưới sự lãnh đạo độc tôn của Đảng. Không có một góc nhỏ, một không gian nào nằm ngoài tầm kiểm soát.
2. Công hữu hóa và kế hoạch hóa tập trung: Triệt tiêu sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất; mọi nguồn lực, vốn, đất đai, lao động đều do Nhà nước độc quyền nắm giữ và phân phối theo ý muốn của cơ quan trung ương.
3. Bộ máy tuyên truyền và công an trị: Kiểm soát toàn bộ thông tin, tư tưởng, ngôn luận; xây dựng hệ thống bảo mật, khuyến khích tố cáo lẫn nhau; dùng bạo lực có tổ chức để trừng trị bất kỳ ai dám đứng ra phản đối hay chỉ đơn thuần có tư tưởng khác biệt.
4. Pháp luật là công cụ trị: Luật pháp không phải để bảo vệ công dân hay kiềm chế quyền lực nhà nước, mà là công cụ hợp thức hóa ý chí của Đảng cầm quyền và biện pháp trừng phạt những người bất đồng chính kiến.
5. Xã hội kiểu “trại súc vật”: Tuyên truyền mọi người bình đẳng, nhưng thực tế tồn tại một tầng lớp đặc quyền, được hưởng mọi lợi ích vật chất và quyền ưu tiên, trong khi đại đa số người dân bị bó buộc trong sự khống chế chặt chẽ từ sinh kế đến tư duy. 

II. THÀNH CÔNG TRONG GÌ? VÀ DẪN ĐẾN ĐÂU?

Đông Âu, Bắc Triều Tiên, Việt Nam, Lào, Cuba… tất cả đều sao chép nguyên xi khuôn mẫu này, và tất cả đều thành công rực rỡ trong mục tiêu cốt lõi: duy trì quyền lực tuyệt đối cho một đảng duy nhất trong nhiều thập kỷ, thậm chí nửa thế kỷ. Về mặt tổ chức, cấu trúc, cơ chế vận hành bộ máy cai trị, đó là một sự sao chép hoàn hảo. Không có trở ngại nào, không có sự khác biệt văn hóa hay lịch sử nào ngăn cản được sự lan rộng của mô hình này.

Vậy tại sao lại có người khẳng định “không sao chép được”? Đó là một lời nói dối trắng trợn. Chỉ có điều, cái “thành công” đó lại chính là bản án tử hình cho tương lai của mỗi quốc gia:

– Kinh tế lụn bại: Việc triệt tiêu quyền sở hữu tư nhân và động lực cá nhân làm mất đi động lực sáng tạo, dẫn đến nghèo đói triền miên, trì trệ vĩnh viễn, và luôn phải chạy theo sau thế giới.

– Đạo đức sụp đổ: Hệ thống khuyến khích nói dối, nịnh bợ, tố cáo lẫn nhau; người trung thực bị trừng phạt, kẻ cơ hội được đề bạt, khiến các giá trị nhân văn bị bẻ gãy từ gốc rễ.

– Pháp quyền vắng bóng: Luật pháp chỉ bảo vệ đặc quyền của nhóm cầm quyền, chứ không che chở công lý cho người dân. Khi quyền lực đứng trên luật lệ, công lý chỉ còn là từ ngữ trên giấy.

Đúng như Frédéric Bastiat đã cảnh báo:

“Khi mà việc cướp bóc đã trở thành lối sống thường ngày của một nhóm người trong xã hội. Với thời gian, nhóm người này sẽ tạo ra một hệ thống pháp luật để cho phép họ ăn cướp, và tạo ra một hệ luân lý để vinh danh cho việc cướp bóc của họ.”

Như vậy, mô hình này thành công rực rỡ trong việc xây dựng và duy trì bộ máy cai trị, nhưng thất bại hoàn toàn trong việc tạo ra một quốc gia đáng sống. Sự “thành công” trong việc giữ quyền lực chính là nguyên nhân khiến mọi quốc gia theo mô hình này ngày càng lụn bại, kiệt quệ và đi vào bế tắc toàn diện.

Nhật Ngôn - Việt Nam Thời Báo