25 năm sau 11/9: Họ đánh vào trái tim nước Mỹ, nhưng không thể đánh gục nước Mỹ
- 102 phút ngày 11-9-2001 cướp 2.977 sinh mạng và kéo Hoa Kỳ vào cuộc truy đuổi kéo dài 20 năm, với chi phí khoảng 8.000 tỷ USD. Bin Laden bị tiêu diệt, Al-Qaeda mất căn cứ Afghanistan. 25 năm sau, Mỹ vẫn có nền kinh tế lớn nhất theo giá hiện hành, 11 tàu sân bay hạt nhân và NATO mở rộng từ 19 lên 32 thành viên.
102 phút làm nước Mỹ đổi hướng
- 8 giờ 46 phút ngày 11-9-2001, chuyến bay American Airlines 11 lao vào tháp Bắc của Trung tâm Thương mại Thế giới tại New York.
- 17 phút sau, United Airlines 175 đâm vào tháp Nam. 9 giờ 37 phút, American Airlines 77 lao vào Lầu Năm Góc. 10 giờ 3 phút, United Airlines 93 rơi xuống cánh đồng gần Shanksville, Pennsylvania, sau cuộc chống trả của hành khách. 10 giờ 28 phút, tháp Bắc sụp đổ.
- Từ cú đâm đầu tiên tới lúc tòa tháp cuối cùng đổ xuống là 102 phút. 2.977 nạn nhân thiệt mạng, chưa tính 19 tên không tặc. Hơn 400 lính cứu hỏa, cảnh sát và nhân viên ứng cứu chết trong ngày ấy.
- Al-Qaeda đã đánh vào 2 biểu tượng lớn của Hoa Kỳ, trung tâm tài chính tại New York và Bộ Quốc phòng tại Washington.
- Phản ứng của Mỹ diễn ra ngay sau đó. Ngày 14-9-2001, Quốc hội trao cho tổng thống thẩm quyền sử dụng lực lượng quân sự chống những tổ chức và cá nhân liên quan tới vụ tấn công. Ngày 7-10, Mỹ cùng đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan.
- Taliban nhanh chóng mất Kabul. Các trại huấn luyện của Al-Qaeda bị phá. Osama bin Laden chạy khỏi Afghanistan.
- NATO cũng kích hoạt Điều 5 về phòng thủ tập thể lần đầu tiên trong lịch sử, tấn công một thành viên được xem là tấn công toàn liên minh. 11/9 vì vậy đã biến một vụ khủng bố nhằm vào Hoa Kỳ thành cuộc đối đầu với liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương.
- Cuộc săn Bin Laden kéo dài gần 10 năm. Rạng sáng 2-5-2011 theo giờ Pakistan, trực thăng chở lực lượng đặc nhiệm Mỹ bay vào Abbottabad. Sau khoảng 40 phút, Osama bin Laden bị tiêu diệt. Thi thể của người đứng đầu Al-Qaeda được đưa khỏi khu nhà.
- Người tổ chức vụ tấn công giết 2.977 người đã chết dưới tay lực lượng Mỹ. Nước Mỹ đồng thời thay đổi từ bên trong. Bộ An ninh Nội địa được thành lập, tập hợp 22 cơ quan liên bang. Hệ thống an ninh hàng không được tổ chức lại. Kiểm soát biên giới, thị thực, chia sẻ tình báo, truy tìm nguồn tài chính khủng bố và bảo vệ các mục tiêu trọng yếu được tăng cường.
- Một buổi sáng kéo dài 102 phút đã đưa Hoa Kỳ vào cuộc chiến dài nhất lịch sử nước này.
8.000 tỷ USD cho 20 năm truy đuổi
- Afghanistan mở đầu cuộc phản công. Iraq trở thành cuộc chiến tiếp theo từ năm 2003. Sau đó, quân đội và tình báo Mỹ tiếp tục truy quét Al-Qaeda, Nhà nước Hồi giáo cùng nhiều tổ chức cực đoan tại Trung Đông, Nam Á và châu Phi.
- Cái giá rất lớn. Dự án Chi phí Chiến tranh của Đại học Brown ước tính các cuộc chiến hậu 11/9 đã tạo ra khoảng 8.000 tỷ USD chi phí và nghĩa vụ ngân sách cho Hoa Kỳ, bao gồm hoạt động quân sự, an ninh nội địa, chống khủng bố, chăm sóc cựu binh và lãi vay liên quan.
- Hơn 7.000 quân nhân Mỹ tử trận trong các chiến dịch hậu 11/9. Đại học Brown ước tính ít nhất 940.000 người đã chết trực tiếp do bạo lực tại những vùng chiến sự thuộc phạm vi nghiên cứu của dự án. Con số ấy bao gồm dân thường, binh sĩ nhiều phía, lực lượng nổi dậy, nhà báo và nhân viên cứu trợ, nên không thể quy toàn bộ thương vong cho quân đội Hoa Kỳ.
- Afghanistan kéo dài gần 20 năm. Ngày 30-8-2021, chiếc máy bay quân sự cuối cùng của Mỹ cất cánh khỏi Kabul. Taliban trở lại nắm Afghanistan, khép lại một dự án quân sự và kiến tạo nhà nước gây tranh cãi sâu sắc trong xã hội Mỹ.
- Nhưng mục tiêu trực tiếp xuất phát từ ngày 11/9 đã đạt được phần lớn. Bin Laden bị tiêu diệt. Al-Qaeda mất nơi trú ẩn từng giúp tổ chức chuẩn bị vụ 11/9. Nhà nước Hồi giáo sau này chiếm những vùng rộng lớn ở Iraq và Syria, tuyên bố lập nhà nước riêng, rồi bị liên quân do Mỹ dẫn đầu đánh mất phần lãnh thổ kiểm soát.
- Trong 25 năm sau 11/9, Hoa Kỳ chưa hứng thêm cuộc tấn công khủng bố nào có mức thương vong và tàn phá tương đương buổi sáng 11-9-2001. Cái giá ấy còn nằm trong đời sống của hàng triệu người Mỹ.
- Những quân nhân trở về từ Afghanistan và Iraq mang theo thương tích, sang chấn tâm lý và bệnh tật. Những người tham gia cứu hộ tại Trung tâm Thương mại Thế giới tiếp tục mắc các bệnh liên quan tới bụi và chất độc từ đống đổ nát. Danh sách người chết vì hậu quả của 11/9 vì thế vẫn tiếp tục dài thêm nhiều năm sau vụ tấn công.
- Ngày 11-9-2026, lễ tưởng niệm 25 năm tại New York dành riêng một lần mặc niệm cho những người qua đời sau này vì bệnh tật và thương tích liên quan tới 11/9.
- 25 năm đủ dài để nhìn thấy cả thành quả lẫn tổn thất. Al-Qaeda muốn gây cho nước Mỹ một vết thương không thể phục hồi. Hoa Kỳ đã trả giá rất đắt, nhưng kết quả cuối cùng đi ngược mục tiêu ấy.
25 năm sau, nước Mỹ vẫn đứng ở vị trí siêu cường
- Ngày 11-9-2001, người Mỹ nhìn 2 tòa tháp sụp xuống giữa Manhattan. Ngày 11-9-2026, tại chính nơi ấy đứng Trung tâm Thương mại Thế giới Một, tòa nhà cao 541 m, tương đương 1.776 feet, con số được lựa chọn để gợi năm Hoa Kỳ tuyên bố độc lập.
- Bên dưới là Đài tưởng niệm 11/9, nơi tên các nạn nhân được khắc quanh 2 hồ nước nằm trên nền móng của 2 tòa tháp cũ.
- Hình ảnh ấy cũng phản ánh sức chịu đựng của nước Mỹ. 25 năm sau vụ tấn công, Hoa Kỳ vẫn sở hữu nền kinh tế lớn nhất thế giới tính theo tổng sản phẩm quốc nội danh nghĩa. Đồng USD tiếp tục là đồng tiền dự trữ chủ yếu của hệ thống tài chính quốc tế. Các thị trường vốn Mỹ nằm trong nhóm lớn nhất hành tinh.
- Sức mạnh quân sự còn rộng hơn. Ngân sách quốc phòng Hoa Kỳ lên tới gần 1.000 tỷ USD mỗi năm. Mỹ duy trì 11 tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân, hàng nghìn máy bay quân sự, lực lượng tàu ngầm hạt nhân, kho vũ khí hạt nhân cùng mạng lưới căn cứ và lực lượng triển khai trên nhiều châu lục.
- NATO có 32 thành viên, nhiều hơn 13 nước so với năm 2001. Hoa Kỳ còn có các hiệp ước phòng thủ với Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Philippines và nhiều đối tác khác. Không quốc gia nào sở hữu mạng lưới đồng minh quân sự toàn cầu tương đương.
- Sức mạnh Mỹ cũng vượt khỏi quân sự. Các tập đoàn công nghệ Mỹ giữ vị trí hàng đầu trong điện toán, trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn, phần mềm, không gian thương mại và dịch vụ số. Các trường đại học Mỹ tiếp tục thu hút nhân tài từ nhiều quốc gia. Các doanh nghiệp Mỹ nằm trong nhóm công ty có giá trị lớn nhất lịch sử.
- Nước Mỹ năm 2026 mang theo nhiều vết thương của 11/9. Tranh luận về Afghanistan, Iraq, hoạt động giám sát, chi tiêu quân sự và giới hạn can thiệp ở nước ngoài chưa kết thúc.
- Nhưng mục tiêu sâu xa của khủng bố chưa thành công. 19 tên không tặc có thể biến 4 máy bay dân dụng thành vũ khí. Chúng có thể giết 2.977 người trong 102 phút. Chúng có thể kéo Hoa Kỳ vào những cuộc chiến tiêu tốn hàng nghìn tỷ USD.
- Chúng không thể làm Hoa Kỳ sụp đổ. 25 năm sau, Lầu Năm Góc vẫn hoạt động. Manhattan được xây dựng lại. NATO từ 19 thành viên năm 2001 tăng lên 32 thành viên. Hoa Kỳ vẫn duy trì lực lượng quân sự toàn cầu, nền kinh tế lớn nhất tính theo giá hiện hành và mạng lưới đồng minh rộng chưa từng có trong lịch sử nước này.
- Mỗi năm, vào buổi sáng 11-9, người thân lại đọc tên 2.977 nạn nhân tại New York. 2 tòa tháp không trở lại. Nhưng quốc gia mà những kẻ khủng bố muốn đánh gục vẫn đứng đó.
- 25 năm sau 102 phút kinh hoàng, Hoa Kỳ vẫn là siêu cường có sức ảnh hưởng toàn cầu.
Nhận xét
Đăng nhận xét