Giáo Hội Đứng Ở Đâu Trong Ngày Quốc Khánh ?

Giáo Hội Đứng Ở Đâu Trong Ngày Quốc Khánh ?
Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khải, DCCT

Một quốc gia tất phải có ngày Quốc khánh, và ngày ấy thường gắn với biến cố khai sinh hoặc xác lập nhà nước hiện hành. Nhà nước Việt Nam hiện nay lấy ngày 2/9 làm Quốc khánh.
Trên nguyên tắc, Quốc khánh không phải ngày lễ riêng của chính quyền. Đó là ngày lễ của quốc gia, nghĩa là ngày lễ chung của mọi công dân, tổ chức và đoàn thể thuộc quốc gia ấy.
Bởi vậy, trong quan hệ quốc tế, việc một đại sứ quán nước ngoài gửi điện thư hoặc đến chúc mừng Nhà nước và nhân dân Việt Nam nhân ngày Quốc khánh là hoàn toàn hợp lẽ và hợp lễ: một chủ thể ở bên ngoài cộng đồng quốc gia Việt Nam chúc mừng cộng đồng ấy.
Ấy thế nhưng ở Nghệ An vừa có một sự kiện lạ khiến tôi suy nghĩ.
Truyền thông tỉnh này đưa tin:
"Sáng 26/8 […] Đoàn Tòa Giám mục Giáo phận Vinh do Giám mục Anphong Nguyễn Hữu Long - Giám mục Chính tòa Giáo phận Vinh làm trưởng đoàn đã đến thăm, chúc mừng tỉnh Nghệ An".
Ai đang chúc mừng ai?
Quốc khánh không phải ngày lễ riêng của chính quyền tỉnh Nghệ An; Giáo phận Vinh cũng không phải một cộng đồng đứng bên ngoài quốc gia để đến chúc mừng những người “sở hữu” ngày lễ ấy.
Sự kiện chúc mừng Quốc khánh của Tòa Giám mục Vinh và ngôn ngữ của bản tin đặt hai bên vào hai vị thế khác nhau: một bên là chính quyền tỉnh Nghệ An – chủ thể nhận lời chúc mừng; bên kia là Giáo phận Vinh – chủ thể đến chúc mừng.
Trong khi đó, cả hai đều thuộc về cùng một cộng đồng quốc gia. Tòa Giám mục Vinh là một thiết chế của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam; giáo dân Giáo phận Vinh là người Việt Nam, là công dân của đất nước này và cũng là chủ thể của ngày Quốc khánh.
Nếu đoàn Tòa Giám mục Vinh và đại diện chính quyền Nghệ An gặp nhau nhân ngày Quốc khánh để cùng mừng một ngày lễ chung của đất nước, thì đó là chuyện hợp lễ và hợp lẽ, dù có thể có những người ngoài không thích và thấy là không nên.
Sẽ không có một bên sở hữu ngày lễ và một bên đến chúc mừng, mà cả hai cùng hiện diện như những thành phần của một cộng đồng quốc gia.
Bởi vậy, nghi thức “đến chúc mừng chính quyền tỉnh Nghệ An của Đức cha An Phong Nguyễn Hữu Long và các thành viên trong Toà Giám Mục đặt ra một vấn đề về tính hợp lẽ và hợp lễ.
Việc ấy có thể không hàm chứa một chủ ý chính trị nào vẫn vô tình tạo nên một hình ảnh đáng suy nghĩ: chính quyền đứng ở vị trí đại diện cho quốc gia và nhận lời chúc mừng, còn Giáo hội đứng bên ngoài và đến chúc mừng quốc gia ấy.
Có lẽ cả hai bên đều không có ý tạo ra sự phân cách ấy.
Khi đến chúc mừng, Tòa Giám mục Vinh có lẽ muốn biểu thị sự gắn bó và đồng hành của Giáo hội với đất nước và dân tộc.
Khi tiếp đoàn và đưa tin, chính quyền Nghệ An có lẽ cũng hiểu và muốn trình bày sự kiện theo tinh thần ấy.
Nhưng nghịch lý nằm chính ở đây: ý hướng muốn biểu thị sự thuộc về, trong khi hành vi, nghi thức và ngôn ngữ được sử dụng lại vô tình biểu thị một vị thế bên ngoài.
Một bên trở thành người nhận lời chúc mừng Quốc khánh, bên kia trở thành người đến chúc mừng.
Nói cách khác: ý hướng muốn nói “chúng tôi thuộc về”, nhưng nghi thức lại vô tình nói “chúng tôi đứng bên ngoài”.
Hành vị, nghi thức và ngôn ngữ tự thân nói lên sự thật: có những hoàn cảnh, những nghi thức và lời nói, càng muốn biểu thị sự gần gũi và gắn bó, thì lại càng làm lộ ra một khoảng cách vốn không nên có.
Từ năm 1980, Giáo hội Công giáo Việt Nam chính thức và công khai tuyên bố đường hướng đồng hành cùng dân tộc.
Một Giáo hội chủ trương đồng hành cùng dân tộc thì có cần đứng ở vị thế của người bên ngoài để “chúc mừng” chính quyền trong ngày lễ chung của chính quốc gia và dân tộc mình hay không?
Mỗi công dân Việt Nam hiện nay và mọi người Việt Nam đồng hành với quốc gia dân tộc hay đồng hành với chính quyền, hay đi lấy lòng quan chức có quyền một cách thiếu logic?
Cổ động cho tự do, dân chủ và loại bỏ chủ nghĩa cộng sản tại Việt Nam.

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài được quan tâm