Những Lá Bài Của VinGroup - Từ VinFast, VinPearl Đến VinSpeed

Những Lá Bài Của VinGroup -
Từ VinFast, VinPearl Đến VinSpeed

Nguyễn Quốc Chính

Gã khờ ngồi nhìn thị trường dậy sóng, nhìn một tập đoàn có lịch sử thua lỗ lẫm liệt lại trở thành tâm điểm của các chính sách quốc gia, của truyền thông rầm rộ, của niềm tin nhân tạo. Và gã chỉ hỏi một câu đơn giản: “Nếu đúng là thành công, sao không ai dám nhìn vào sổ sách?”

VinFast: Cỗ xe “mất phanh” trên sàn Mỹ

Từ một công ty xe điện non trẻ, VinFast đã thực hiện một cú IPO thần tốc tại Mỹ. Thị giá cổ phiếu từng vượt cả Ford và GM, nhưng điều này không đi kèm với lợi nhuận – mà đi kèm với lỗ lũy kế hơn 140.000 tỷ đồng.

Gã khờ từng tưởng rằng cổ phiếu VinFast lên sàn để gọi vốn cho chiến lược lâu dài. Nhưng rồi gã nhận ra: giá cổ phiếu tăng chỉ để thế chấp, để đẩy giá trị tài sản cá nhân, để tiếp tục vay mượn. Câu hỏi gã khờ đặt ra là: “Liệu đây có phải là sản xuất thật, hay chỉ là sản xuất niềm tin?”

Vinpearl: Khát vốn, lên sàn như một cứu cánh

Vinpearl – công ty bất động sản du lịch từng lỗ lũy kế hàng nghìn tỷ, nay bất ngờ được đưa lên sàn HOSE đúng vào thời điểm thị trường khát thanh khoản.

Gần 1,8 tỷ cổ phiếu VPL lập tức tăng kịch trần, đẩy vốn hóa Vinpearl lên hơn 153.000 tỷ đồng, giúp tài sản của ông Phạm Nhật Vượng – người sở hữu 85,5% – tăng vọt lên 9,1 tỷ USD, bỏ xa các tỷ phú khác ở Việt Nam. Nhưng gã khờ không ăn mừng, chỉ cười hỏi: “Cổ phiếu tăng, nhưng tài sản thật sự nằm ở đâu?”

Phải chăng đây là một cú “truyền thông cộng chính sách” đúng thời điểm, để hút tiền từ nhà đầu tư nhỏ lẻ? Một chiến dịch dựng hình tài sản ảo nhưng rút tiền thật?

VinSpeed: Chiêu bài mới mang tên “tàu tốc hành”

Rồi đến Vinspeed – một pháp nhân mới thành lập vài ngày, chưa có năng lực ngành đường sắt, đột nhiên được đưa vào bàn thảo tại Văn phòng Chính phủ. Dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, công ty này đề xuất một dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tổng vốn hơn 49 tỷ USD, kèm hàng loạt chính sách “ưu đãi đặc biệt”: vay không lãi từ ngân sách 35 năm, thời hạn dự án 99 năm, miễn tính tổng dư nợ trong hệ thống VinGroup.

Một doanh nghiệp vừa “chào đời” đã xin những đặc quyền vượt khung luật pháp hiện hành. Và đáng ngạc nhiên: các bộ ngành “cơ bản đồng thuận” – với lý do “đúng định hướng Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị”.

Gã khờ bật cười: “Phải chăng nghị quyết mở cửa cho tư nhân làm lớn, lại được hiểu thành giấy phép dựng sân khấu tài chính trên lưng ngân sách?”

Một vở diễn đồng bộ: Chính sách, truyền thông và cổ phiếu

Cùng thời điểm đó, Vinpearl lên sàn. Cổ phiếu VPL tăng vọt. Dư luận bùng nổ. VinFast rục rịch quay lại làm truyền thông. Và cổ phiếu VinSpeed cũng tăng đột biến sau khi được nhắc tên từ chính Văn phòng Chính phủ.

Ba cái tên – VinFast, Vinpearl, VinSpeed – cùng một mô thức: tạo kỳ vọng, bơm truyền thông, nâng giá trị tài sản, mở đường hút vốn.

Gã khờ không nói rằng mọi thứ đều sai. Chỉ đơn giản thắc mắc: Nếu là những doanh nghiệp thực sự tạo ra giá trị, tại sao lại cần đến những chính sách “may đo”, tại sao phải giấu lỗ, né kiểm toán quốc tế, và dựa vào truyền thông để thay thế hiệu quả?

Ván bài lớn, ai trả tiền?

Vingroup đang dựng nên một ván bài chưa từng có trong lịch sử kinh doanh Việt Nam. Nhưng gã khờ không chỉ nhìn vào bảng điện. Gã nhìn vào thuế của dân, vào nợ công, vào niềm tin của nhà đầu tư nhỏ lẻ đang dốc đồng vốn cuối cùng vì “giấc mơ quốc gia”.

Tất cả đều đúng quy trình. Nhưng cũng vì thế mà gã khờ phải đặt câu hỏi: “Ván bài này là ai chia? Và ai sẽ là người trả?”

Khi truyền thông khuấy động kỳ vọng, khi chính sách tiếp sức đúng lúc, và khi những lá bài được lật lên chỉ để nâng giá trị tài sản cá nhân – thì liệu đất nước có đang bị biến thành một bàn cờ tài chính khổng lồ?

Đến lúc tấm màn sân khấu hạ xuống, gã khờ chỉ còn biết nhặt từng tờ cổ phiếu rơi rụng, và thì thầm:

“Tàu đi đâu vậy...?”

Nguyễn Quốc Chính

https://www.facebook.com/share/p/1H1L74N8A3/?mibextid=wwXIfr