Thủy điện xả nước - Bi kịch lặp đi lặp lại! ...
Thủy điện xả nước - Bi kịch lặp đi lặp lại!
Ai chịu trách nhiệm cho nỗi đau của người dân?
Miền Trung đang oằn mình trong biển nước. Những con đập thủy điện, vốn được gọi là “công trình thế kỷ” đang xả nước xuống dân như trút tất cả tội lỗi. Nước từ thượng nguồn lao xuống như chiếc búa khổng lồ giáng thẳng lên mái nhà, lên ruộng vườn, lên sinh mạng của những con người hiền lành nghèo khó ở đồng bằng.
1. Khi thủy điện mọc lên dày đặc
Người dân miền Trung thành “lá chắn” cho lợi ích nhóm. MiềnTrung vốn đã hẹp, dốc và mưa lớn. Vậy mà hàng chục, hàng trăm dự án thủy điện cứ chen nhau mọc lên dọc các dòng sông. Rừng bị chặt, đất bị xẻ, dòng chảy bị chặn. Hệ quả thì ai cũng thấy: cứ mưa lớn là đồng bằng chìm trong nước, năm nào cũng vậy, như một vòng lặp tàn nhẫn.
Thủy điện hưởng lợi từ điện bán ra. Nhưng người dân hạ lưu lại phải “gánh” mọi rủi ro từ việc điều tiết nước.
2. Sao không xả nước trước?
Dự báo mưa bão thông thường có trước 5–7 ngày. Công nghệ ra-đa, dữ liệu khí tượng, mô phỏng lũ lụt đều có, nhà nước đầu tư hằng trăm tỷ…Nhưng thủy điện lại làm lơ, níu nước lại cho bằng được, giữ nước đầy hồ để "tối ưu phát điện, lấy tiền. Vậy tại sao các hồ không chủ động xả bớt nước khi có dự báo khí tượng ?
Câu trả lời phơi bày một sự thật đau xót:
- Các hồ trong cùng một lưu vực thiếu phối hợp, thiếu thông tin, thiếu trách nhiệm. (thậm chí có dòng sông mà hơn 44 đập thủy điện).
- Đến khi nước vượt ngưỡng thì tất cả cùng lúc xả, tạo thành một “cú sốc lũ nước” khủng khiếp dội xuống đồng bằng trong tích tắc gây ngập lụt.
Và khi đó, người dân chỉ còn biết chạy trong tuyệt vọng – chạy mà không kịp mang theo thứ gì ngoài mạng sống.
Điều đáng nói là: Những đợt xả muộn ấy không phải là “thiên tai”, mà là nhân tai.
3. “Ai bồi thường cho dân?” - Khoảng trống trách nhiệm đến rợn người
Sau mỗi mùa lụt, thiệt hại nặng nề đến mức không thể đong đếm:
- Nhà cửa bị cuốn trôi.
- Ruộng đồng mất trắng.
- Vật nuôi chết sạch.
- Và đôi khi, cả mạng sống của những người đã ở đó hàng chục năm trời.
Thế nhưng, “Ai bồi thường?”
Câu trả lời quen thuộc lại xuất hiện:
“Thiên tai do biến đổi khí hậu.” “Thời tiết cực đoan, không lường trước được.” “Thủy điện đã làm đúng quy trình.”
Quy trình gì mà dân chết?
Quy trình gì mà nhà cửa trôi sạch?
Quy trình gì mà năm nào cũng lặp lại y như một thảm họa được lập trình sẵn?
Không thể gọi đó là thiên tai nữa. Đó là nhân tai, là hậu quả của sự tắc trách và vô cảm.
Nhưng người dân biết rõ! Họ chết vì xả nước để bảo vệ đập thủy điện, chứ không phải bảo vệ dân.
Người giàu thì có nhà tầng để trú, có xe để chạy.
Người nghèo thì chỉ có đôi bàn tay và căn nhà cấp bốn – và họ mất tất cả chỉ trong một đêm.
4. Cần câu trả lời minh bạch: Thủy điện ai được hưởng lợi?
Người dân hỏi một câu rất dễ hiểu:
“Thủy điện mang lợi ích cho ai?” được cho rằng là năng lượng sạch, mang lại lợi ích cho dân, cho đất nước. nguồn lợi cho ngân sách? Hay lợi cho một số nhóm người? (nhóm lợi ích)
Và đổi lại, ai đang bị hy sinh?
Chính là người dân nghèo hạ lưu – những người không bao giờ có tiếng nói đủ mạnh để bảo vệ mình.
Đã đến lúc:
- Phải xác định rõ trách nhiệm
- Phải có cơ chế bồi thường minh bạch, bắt buộc! Không để dân “tự chịu” và tự "cứu nhau" trong thảm họa gây ra bởi những quyết định thiếu trách nhiệm.
5. Bảo vệ dân – Không phải là ân huệ, mà là trách nhiệm
Không thể để mỗi mùa lụt lại nói: “Chúng ta đã làm hết sức.”
- Quy hoạch thủy điện minh bạch
- Cơ chế giám sát độc lập
- Quy trình vận hành hồ chứa phải vì dân trước, vì lợi ích sau
- Cảnh báo sớm thực chất, không phải “cảnh báo cho có”
Những bất cập của thủy điện phải được nhìn thẳng, nói thật, và xử lý đến nơi đến chốn. Không còn chỗ cho sự thờ ơ!
6. Các giáo sư, tiến sĩ ở đâu? “Tại sao im lặng khi dân đang chết chìm?”
Tại sao khi dân cần những giải pháp khoa học, những mô hình thủy văn, những kiến nghị mạnh mẽ… thì rất nhiều vị chọn cách im lặng?
- Các vị không biết?
- Hay biết mà không dám nói?
- Hay nói ra thì ảnh hưởng đến lợi ích của ai đó?
Đây là lúc trí thức phải lên tiếng, đặt lợi ích của dân lên trước mọi thứ khác.
7. Quốc hội đâu? - Những người đại diện cho dân phải làm gì?
Không thể để những phiên họp chỉ dừng ở lời “đề nghị”, “kiến nghị”, “xem xét thêm”.
Quốc hội phải:
- Yêu cầu báo cáo chi tiết từng hồ thủy điện
- Kiểm tra quy trình vận hành trong thực tế, không chỉ trên giấy
- Ban hành chế tài mạnh: xả sai – phải chịu trách nhiệm hình sự, không chỉ phạt vài trăm triệu
- Bắt buộc quỹ bồi thường cho dân, không để người dân gánh thay hậu quả của những quyết định sai lầm
Miền Trung không thể mãi chịu đựng thêm nữa.
Mỗi mùa lũ trôi qua là thêm một lần người dân mất trắng, là thêm những đứa trẻ mất cha mẹ, là thêm những phận đời chìm trong nước lũ…dân trắng tay
Chúng ta phải thống nhất một điều:
Thủy điện xả nước không thể tiếp tục là lý do để dân chịu hy sinh.
Đã đến lúc:
- Quốc hội phải vào cuộc
- Chính quyền phải đặt sinh mạng người dân lên trên mọi lợi ích
- Các nhà khoa học phải lên tiếng
- Minh bạch – Trách nhiệm – Bồi thường – Bảo vệ dân nghèo bởi vì nước có thể dâng, nhưng sự vô cảm không được phép dâng theo.
Nhận xét
Đăng nhận xét