Phi trường Long Thành:
Ảo tưởng và lãng phí (P1)
TS Nguyễn Thiện Tống
Hiện nay dự án xây dựng sân bay Long Thành đang được dư luận đặc biệt quan tâm sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ sự băn khoăn về nguồn vốn “khủng” tới 16 tỷ USD nhưng không rõ về tính năng vượt trội so với Malaysia và Singapore, không rõ thời gian thu hồi vốn, không rõ hiệu quả kinh tế.
Để trả lời cho những câu hỏi đó, chúng ta cần xem xét lại quá trình dự án xây dựng sân bay Long Thành 16 tỷ USD được quyết định ra sao, đầu tư như thế nào, viễn cảnh tương lai ra sao?
- Ý đồ ban đầu của dự án xây dựng sân bay Long Thành là để thay thế và khai tử sân bay Tân Sơn Nhất
- Liên hệ giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành
- Đánh giá lại mục tiêu và nhu cầu xây dựng sân bay Long Thành
- Tổng mức đầu tư 16 tỷ USD cho dự án sân bay Long Thành là rất lãng phí
Báo cáo Dự án đầu tư xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành không nghiêm túc ngay từ đầu
Làm sao có đủ vốn đầu tư 16 tỷ USD cho toàn bộ 3 giai đoạn xây dựng sân bay Long Thành?
Xây dựng cụm sân bay Tân sơn Nhất – Biên Hòa để phát triển và nâng cao năng lực của trung tâm hàng không lớn nhất Việt Nam
Trong tất cả các Báo cáo Đầu tư dự án xây dựng sân bay Long Thành, lý do chính là sân bay Tân Sơn Nhất sẽ bị quá tải và cần một sân bay mới để đáp ứng như cầu hành khách gia tăng quá tải đó. Nghị quyết số 94/2005/HQ13 của Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư sân bay Long Thành ngày 25/6/2015 xác định mục tiêu:
Xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đạt cấp 4F theo phân cấp của Tổ chức hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), là Cảng hàng không quốc tế quan trọng của quốc gia, hướng tới trở thành một trong những trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế của khu vực.
1. Ý đồ ban đầu của dự án xây dựng sân bay Long Thành là để thay thế và khai tử sân bay Tân Sơn Nhất
Trong Tóm tắt Báo cáo đầu tư dự án xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành, mục tiêu của dự án là xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành… đến năm 2030 đảm bảo vai trò thay thế Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất (tr. 2 và 49 Tóm tắc Báo cáo – tháng 3 năm 2015). Do đó số phận sân bay TSN rất mong manh, trong giai đoạn 2030-2035 sân bay TSN sẽ được xem xét như là sân bay dự phòng hoặc ngưng khai thác và không sử dụng nữa (tr. 23 Tóm tắc Báo cáo - tháng 6 năm 2013).
Nếu sân bay Tân Sơn Nhất bị khai tử thì hoạt động kinh doanh địa ốc trên vùng đất sân bay - trong đó có đất sân golf - càng phát triển với siêu lợi nhuận.
Ý đồ khai tử sân bay Tân Sơn Nhất như thế là “có tội với đất nước” khi Tân Sơn Nhất là sân bay lớn nhất nước, có danh tiếng, có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa và kinh tế.
Tp Hồ Chí Minh là siêu đô thị, là trung tâm kinh tế tài chánh thương mại lớn nhất của Việt Nam nên cần phát triển siêu sân bay tương ứng và giữ vững vị trí trung tâm hàng không lớn nhất nước của Tân Sơn Nhất.
Một lập luận được những người chủ trương xây dựng sân bay Long Thành đưa ra mà nghe có vẻ dễ thuyết phục là sân bay TSN trước đây thuộc khu vực ngoại thành, nay thành phố phát triển làm cho TSN lọt vào nội thành cho nên cần phải di dời ra xa trung tâm thành phố tương tự như cách xây dựng và phát triển sân bay lớn của các nước khác.
Thu thập số liệu về khoảng cách từ sân bay đến trung tâm thành phố của 100 sân bay có sản lượng lớn nhất thế giới năm 2011 theo liệt kê của Airports Council International thì có đến 30 sân bay cách trung tâm thành phố từ 10 km trở xuống, trong khi chỉ có 8 sân bay cách trung tâm thành phố trên 40 km.
Sân bay Tân Sơn Nhất cách trung tâm thành phố 7 km như như hiện nay là hợp lý nên không việc gì phải di dời sân bay ra khỏi thành phố cả. Chưa kể khoảng cách sân bay Tân Sơn Nhất gần trung tâm thành phố như thế là một điều rất thuận lợi cho hành khách nhất là khách du lịch, trong khi sân bay Long Thành cách xa trung tâm thành phố khoảng 50 km đường bộ là một bất lợi rất lớn vì tốn nhiều thời gian để đến sân bay và đi về.
Mặc dầu ý đồ khai tử sân bay Tân Sơn Nhất vẫn còn trong các Báo cáo dự án đầu tư xây dựng sân bay Long Thành, Nghị quyết số 94/2005/HQ13 của Quốc hội đã xác định: “Trong quá trình triển khai xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành theo phân kỳ đầu tư được phê duyệt, cần tiếp tục đầu tư, khai thác có hiệu quả Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.”
2. Liên hệ giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành
2.1. Có một quy hoạch sân bay Tân Sơn Nhất đã được lập năm 1994 và được Thủ tướng chính phủ cs duyệt năm 1995
Quy hoạch này dựa trên các cơ sở sau:
- Quyết định của Thủ tướng Chính phủ cs về quy hoạch tổng thể sân bay Tân Sơn Nhất theo thông báo số 14/TB ngày 20/01/1993.
- Thông báo kết luận của Thủ tướng chính phủ cs số 48/TB ngày 28/03/1994 đã định hướng quy hoạch tổng thể sân bay Tân Sơn Nhất theo phương án 1 và phương án 1B.
- Quy hoạch tổng thể mặt bằng TP Hồ Chí Minh đã được Thủ tướng chính phủ cs duyệt tháng 01/1993.
- Diện tích đất của sân bay Tân Sơn Nhất là 1.122 ha
Phương án Quy hoạch định hướng cải tạo phát triển sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất này được Thủ tướng chính phủ cs duyệt ngày 27 tháng 2 năm 1995.
Phương án năm 1995 này với hai nhà ga hành khách Bắc, Nam nằm hai bên đường CHC Đông – Tây 25R/07L và 25L/07R, đều thỏa mãn các yêu cầu của ICAO và các tiêu chuẩn quốc tế tĩnh không, đường CHC, nhà ga hành khách, ga hàng hóa, giao thông và các công trình phụ trợ khác…
2.2. Dự án sân golf Tân Sơn Nhất được cấp phép theo Công văn 567/TTg-NN của Thủ tướng chính phủ cs Nguyễn Tấn Dũng ngày 10/5/2007 là trái với Quy hoạch sân bay Tân Sơn Nhất đã được duyệt ngày 27/2/1995 thời Thủ tướng chính phủ cs Võ Văn Kiệt và trái với mục đích sử dụng đất quốc phòng
Trong kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa 13 (2-29/11/2013), Đại biểu Đỗ Văn Đương chất vấn: “Vì sao có sân golf trong sân bay Tân Sơn Nhất?”
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng trả lời: “Theo đề nghị của các bộ: Quốc phòng, Xây dựng, Giao thông vận tải và UBND TP Hà Nội, TP.HCM về việc sử dụng có hiệu quả đất thuộc khu vực tĩnh không của sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Gia Lâm để xây dựng sân golf và một số công trình thể thao phù hợp, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý và giao Bộ Quốc phòng lập quy hoạch các sân golf nói trên, quyết định cụ thể việc đầu tư xây dựng các công trình phụ trợ của từng dự án, bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động bình thường của sân bay và phù hợp quy hoạch chung của hai TP. Thực hiện đúng quy định về đầu tư xây dựng và thuê đất. Trường hợp Nhà nước cần thu hồi đất thì phải trả lại và không được bồi thường”.
Ngày 04/10/2015, sau khi Quốc hội khóa 13 có Nghị quyết số 94/2005/HQ13 thông qua chủ trương đầu tư sân bay Long Thành ngày 25/6/2015, Bộ Kế hoạch và đầu tư kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho tiếp tục đầu tư Dự án sân golf và dịch vụ Tân Sơn Nhất. Kiến nghị này đã nhận được sự đồng ý về mặt chủ trương của Bộ Quốc phòng và Bộ GTVT.
Từ nhiều năm qua, ý kiến xã hội, cử tri và đại biểu Quốc hội phản ánh nhiều về sân golf trong khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, gây khó khăn trong việc mở rộng sân bay nhằm giảm ùn tắc giao thông vận tải hàng không. Từ giữa năm 2013, khi chủ trương xây dựng sân bay Long Thành được lấy ý kiến rộng rãi, nhiều cử tri tại TP HCM, các chuyên gia đã phản đối dự án sân golf Tân Sơn Nhất.
Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM đã có nhiều văn bản kiến nghị các bộ ngừng triển khai dự án sân golf và dịch vụ Tân Sơn Nhất.
Ngày 04/10/2015, sau khi Quốc hội khóa 13 có Nghị quyết số 94/2005/HQ13 thông qua chủ trương đầu tư sân bay Long Thành ngày 25/6/2015, Bộ Kế hoạch và đầu tư kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho tiếp tục đầu tư Dự án sân golf và dịch vụ Tân Sơn Nhất. Kiến nghị này đã nhận được sự đồng ý về mặt chủ trương của Bộ Quốc phòng và Bộ GTVT.
Theo báo cáo của nhà đầu tư lên Thành ủy và UBND TP. HCM vào tháng 10 năm 2015, Công ty cổ phần đầu tư Long Biên đã xây dựng hoàn thành sân golf Tân Sơn Nhất với tổng vốn đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng.
2.3. Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo: Dừng xây biệt thự, nhà hàng trong sân golf Tân Sơn Nhất
Ngày 18/06/2017 Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ cs Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc họp về vấn đề sân golf trong sân bay Tân Sơn Nhất: Dừng xây biệt thự, nhà hàng trong sân golf Tân Sơn Nhất.
Trước đó, tại cuộc họp ngày 12/6/2017, Thủ tướng cs Nguyễn Xuân Phúc đã kết luận: Thời gian qua, ý kiến xã hội, cử tri và đại biểu Quốc hội phản ánh nhiều về sân golf trong khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, gây khó khăn trong việc mở rộng sân bay nhằm giảm ùn tắc giao thông vận tải hàng không.
Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, ông Nguyễn Thiện Nhân - bí thư Thành ủy TP.HCM, chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam… cũng phản ánh ý kiến xem xét việc trả lại sân golf để mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất.
Về các vấn đề liên quan đến sân golf trong sân bay Tân Sơn Nhất, Thủ tướng cs kết luận Bộ Quốc phòng chỉ đạo dừng hoạt động xây dựng tất cả các công trình liên quan hạ tầng phụ trợ sân golf như khu biệt thự, chung cư, nhà hàng, khách sạn, trường học…
Bộ Quốc phòng rà soát các vấn đề liên quan đến đầu tư, khai thác quản lý sân golf, đặc biệt là việc sử dụng quỹ đất trong sân bay Tân Sơn Nhất; thực hiện đúng ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng cs tại văn bản ngày 10-5-2007, đáp ứng yêu cầu bảo đảm quốc phòng an ninh an toàn tuyệt đối cho hoạt động hàng không và phát triển kinh tế xã hội.
2.4. Có một sự liên hệ ngấm ngầm giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành
Quan hệ nhân quả mật thiết giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành có thể xảy ra như sau:
- Trường hợp khi sân bay Long Thành được xây dựng và các hoạt động chính của sân bay Tân Sơn Nhất được đưa về Long Thành thì không còn áp lực thu hồi đất sân golf nữa và sân golf tiếp tục hiện hữu với khả năng phát triển kinh doanh địa ốc. Nếu toàn bộ hoạt động của sân bay Tân Sơn Nhất được đưa về sân bay Long Thành và sân bay Tân Sơn Nhất bị khai tử thì hoạt động kinh doanh địa ốc trên vùng đất sân bay càng phát triển với siêu lợi nhuận.
- Trường hợp khi sân golf bị giải tỏa để thu hồi đất cho việc mở rộng nhằm tăng năng suất sân bay Tân Sơn Nhất thì áp lực xây dựng sân bay Long Thành giảm xuống vì không khẩn cấp nữa và có thể không cần xây dựng sân bay Long Thành nữa.
- Trong phương án mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất của Bộ GTVT, sân golf tiếp tục tồn tại đến khi sân bay Long Thành bắt đầu hoạt động năm 2025 thì mới bị thu hồi cho việc xây dựng nhà ga hàng hóa và khu vực bảo dưỡng máy bay. Khi đó phương án xây dựng nhà ga hàng hóa và khu vực công nghiệp bảo dưỡng máy bay ở sân bay Long Thành có thể trở nên hiệu quả và cần thiết hơn ở sân bay Tân Sơn Nhất và do đó sân golf không bị giải tỏa để thu hồi đất nữa nên tiếp tục hiện hữu.
- Trong phương án mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất của TP HCM đề xuất, nhà ga hành khách được xây dựng ở cả mặt Bắc có đất sân golf để phân bố 50% hành khách đi ra mặt Bắc theo hướng kết nối giao thông với Quốc lộ 1 tạo thuận lợi cho hành khách Miền Tây và Nam Trung bộ, đồng thời giảm ùn tắc giao thông ở mặt Nam sân bay Tân Sơn Nhất. Phương án này rất giống với Phương án Quy hoạch định hướng cải tạo phát triển sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất này được duyệt ngày 27 tháng 2 năm 1995 thời Thủ tướng cs Võ Văn Kiệt.
- Tuy nhiên ngày 28/03/2018 Thủ tướng chính phủ cs Nguyễn Xuân Phúc “chốt’ phương án mở rộng Sân bay Tân Sơn Nhất, xây nhà ga T3 ở mặt Nam theo đề xuất của Bộ GTVT chứ không theo đề xuất của TpHCM, xây nhà ga T3 ở mặt Bắc, mặc dầu phương án đề xuất của Bộ GTVT tạo ra ùn tắc giao thông khi toàn bộ các nhà ga hành khách cho 50 triệu khách/năm tập trung về phía Nam. Lý do ngầm mà ai cũng thấy phương án Thủ tướng cs Nguyễn Văn Phúc “chốt” không động đến sân golf ít ra là đến 2025.
Nguồn: Facebook Nguyễn Thiện Tống
Nhận xét
Đăng nhận xét