Hiện trạng bất ổn và bất cập trong nền giáo dục csVN
Hiện trạng bất ổn và bất cập trong nền giáo dục csVN *
Lời giới thiệu:
Xin giới thiệu đến quý vị bài viết “mộc mạc” của anh Tống Thành Nguyên mà xác đáng, thiết thực.
Cảm ơn anh đã nêu rõ hiện trạng bất ổn, bất cập đã và đang tồn tại trong nền giáo dục VN. Song song đó, anh cũng nêu lên giải pháp khắc phục, thay đồi nó - cái “dằm” Giáo dục. Nhưng rồi anh vẫn băn khoăn, ưu tư vì phương pháp của mình chưa thật sự triệt để giải quyết vấn đề một cách ổn thoả.
Bởi lẽ, nền giáo dục VN hiện nay chỉ là một “vòng kim cô” luẩn quẩn, rối rắm do thể loại “vinh quang muôn năm” áp đặt. (Lê Công).
--------
Tống Thành Nguyên
Mình vẫn ví học đại học ở Việt Nam như đi qua sông bằng phà. Nghĩa là người ta chỉ cần chọi nhau sống mái ở bến sông bằng các kỳ thi để giành giật được một tấm vé lên phà, lên được rồi thì tự khắc sẽ sang bờ bên kia mà không cần phải biết bơi, hầu như không có một kỹ năng gì đáng kể ngoài mớ lý thuyết học thuộc như vẹt. Chưa kể lý thuyết đó còn lỗi thời, lạc hậu đến hàng thế kỷ. Trong khi, nguyên lý của đào tạo đại học là phải để sinh viên tự tư duy khám phá, tự rèn luyện kỹ năng để bơi qua “dòng sông” kiến thức sang bờ bên kia mà tiếp tục hành trình vào đời, cống hiến cho đời. Ai không bơi nổi thì sẽ phải “quay đầu về bờ” mà lao động chân tay, đào thải tự nhiên.
Những ai đã từng nộp hồ sơ du học hoặc theo sát con em mình khi ứng tuyển du học đều biết, tuyển sinh của nước ngoài chỉ cần những kiến thức và kỹ năng cơ bản, không hề khó hay đánh đố, nhưng lại chú trọng về khả năng sáng tạo thông qua bài tự luận (essay). Đầu vào thì không khó, nhưng không phải cứ ai “đỗ” đầu vào là nghiễm nhiên tốt nghiệp.
Giảng viên Đại học chỉ đóng vai trò hướng dẫn, gợi mở và giám sát quá trình “bơi” của sinh viên chứ không phải là “người lái đò” chở sinh viên qua sông. Họ là người sát hạch để đảm bảo rằng sinh viên ra trường là có đủ kỹ năng làm việc, khả năng tư duy sáng tạo. Chứ không phải “nhào nặn” ra những cái máy photocopy mà lại còn hết mực hoặc bị lỗi, cho ra những bản copy nhoè nhoẹt không ai đọc nổi. Mà lại còn copy từ cái bản gốc cũng lạc hậu, nhoè nhoẹt không kém.
Rồi từ cái bản photo hỏng đó lại có kẻ trở thành thầy, lại nhân bản tiếp cho thế hệ SV sau thì qua mấy lần nó sẽ ra một tờ giấy đen kịt. Bảo sao Cử nhân ra trường khi đi làm thì doanh nghiệp phải trả phí, trả giá rất nhiều để “đào tạo” lại từ đầu. Đơn cử như học báo chí ra còn viết sai chính tả và ngữ pháp tùm lum…
Vậy thì cải tổ đơn giản quá còn gì? Chỉ việc yêu cầu sinh viên phải sáng tạo, phải tư duy, phải rèn luyện các kỹ năng thực tế như sinh viên nước ngoài thôi chứ có khó gì đâu?
Nhưng vấn đề lại nằm ở chỗ nếu yêu cầu sinh viên vậy thì lại phải đào tạo lại hết giảng viên. Mà sẽ lấy ai ra đào tạo giảng viên khi mà giảng viên của giảng viên cũng lại như thế? Lứa được Pháp đào tạo nghiêm chỉnh thì đã quá già, còn lứa học Âu Mỹ thì nếu khá họ đã chọn định cư luôn ở nước ngoài. Đám phải về nước vì không cạnh tranh được, hoặc “không hoà nhập về văn hoá được”, thì trình độ và tư duy cũng chỉ như lứa học Đông Âu- Liên Xô, giáo điều, mánh mung, chụp giật. (Đám giỏi thì đã thành đại gia hoặc định cư EU cả rồi, hơi đâu mà đi dạy?).
Cho nên, chúng ta đã bị hổng vài chục thế hệ “trí thức” mất rồi. Để giáo dục và đào tạo lại là cả một vấn đề. Có lẽ phải bắt đầu từ một chương trình Quốc gia đào tạo Trí thức cốt cán ở nước ngoài, với trọng trách mang kiến thức và cách tư duy đó về truyền lại cho các thế hệ sau, liên tục như vậy khoảng 10-15 năm. (Nhưng như thế, nếu cử đảng viên đi thì rất dễ bị trục lợi như bao năm qua, họ sẽ chẳng lo học hành hay vì tương lai đất nước gì mà chỉ lo tìm cách tiến thân là chính. Mà nếu cho người ngoài đảng đi thì hoặc họ sẽ tếch luôn, hoặc quay về thì lại “đe doạ sự tồn vong của chế độ”, khi mà họ giỏi hơn hẳn người trong đảng và sẽ không bao giờ chịu để kẻ dốt hơn mình lãnh đạo.)
Và một điều đáng nói nữa là nhận thức và tầm nhìn của Lãnh đạo có nhìn tới được điểm này hay không? Khi mà họ cũng sinh ra và lớn lên dưới mái trường XHCN và thấy không cần kiến thức kỹ năng gì, cứ có bằng Lý luận cao cấp là leo lên đầu mọi bằng cấp hay kiến thức khác?!
"ĐỂ PHÁ HỦY bất kỳ quốc gia nào, không cần phải sử dụng đến bom nguyên tử hoặc tên lửa tầm xa. Chỉ cần Hạ Thấp chất lượng giáo dục và dung túng gian lận thi cử. THẤT BẠI của giáo dục là sự suy vong của một Quốc Gia." (Nelson Mandela)
(*) Tựa bài viết đặt bởi TỰ DO
Nhận xét
Đăng nhận xét