Sự Phẫn Nộ Có Chọn Lọc!
Những ngày gần đây, hình ảnh một cô gái Việt Nam tự xưng là Ashley Bảo Ngọc xuất hiện rầm rộ trên mạng xã hội. Cô ấy lên một con tàu hướng về Gaza, quay video và nói rằng nếu mọi người xem được video này, nghĩa là cô đã bị lực lượng Israel bắt giữ.
Câu chuyện nhanh chóng gây tranh cãi lớn trong cộng đồng Việt. Một số người ca ngợi cô là biểu tượng của nhân đạo, là cô gái dũng cảm đứng về phía công lý, là ngọn hải đăng của lương tri thế hệ trẻ Việt Nam. Nhưng cũng có nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao một người Việt lại dồn hết cảm xúc chính trị vào một cuộc xung đột xa xôi nửa vòng trái đất, trong khi vô số vấn đề sống còn của dân tộc mình lại ít được quan tâm đến thế?
Câu chuyện không còn chỉ là về một cá nhân Ashley Bảo Ngọc nữa, mà trở thành tấm gương phản chiếu một hiện tượng lớn: một bộ phận giới trẻ Việt Nam đang bị kéo rời khỏi những vấn đề cốt lõi của dân tộc, để lao vào các phong trào quốc tế mang tư tưởng tả khuynh toàn cầu.
Truyền thông tả khuynh (cả trong và ngoài nước) đang cố tình biến những nhân vật như cô thành biểu tượng mới cho phong trào này.
Người Việt chúng ta có Hoàng Sa, Trường Sa, Biển Đông. Ngư dân Việt Nam bị tàu lạ đâm chìm, cướp bóc, bắt giữ ngay trên biển của mình. Chúng ta đã chịu bao bất công, đau đớn ngay trên chính mảnh đất quê hương. Thế nhưng ngày nay, nhiều bạn trẻ lại không thấy những điều đó đủ sức lay động để mất ngủ.
Đấu tranh cho dân tộc Việt Nam không còn “thời thượng”, không còn sang trọng. Muốn trở thành người “tiến bộ”, phải hô khẩu hiệu bằng tiếng Anh, quàng khăn rằn Palestine, chống Israel, đứng giữa đám đông quốc tế để cảm thấy mình đang ở phe công lý.
Tâm lý “khóc thuê cho thiên hạ” và “xuất khẩu đạo đức”
Đây không còn là lòng nhân đạo thuần túy, mà là tâm lý xuất khẩu đạo đức – một hiện tượng lạ lùng của thời đại mạng xã hội. Với vấn đề của người khác, họ sẵn sàng khóc, sẵn sàng phẫn nộ, sẵn sàng xuống đường. Còn với vấn đề của chính dân tộc mình, họ thờ ơ, coi là lỗi thời, không hấp dẫn.
Hoàng Sa, Trường Sa không đủ “viral”. Ngư dân Việt Nam không tạo được hình ảnh tuyên truyền đẹp như khẩu hiệu “Giải phóng Palestine”. Biểu tình trong nước vì bất công không “cool” bằng xuống đường kiểu phương Tây.
Đó là một bi kịch tinh thần sâu sắc của thế hệ hiện nay.
Không ai phủ nhận rằng dân thường Palestine đang chịu khổ. Không ai có lương tri lại vui mừng trước bom đạn và chết chóc. Nhưng lòng trắc ẩn không có nghĩa là nuốt chửng toàn bộ cỗ máy tuyên truyền chính trị quốc tế.
Nhiều bạn trẻ Việt hôm nay đang lặp lại gần như nguyên xi ngôn ngữ của phong trào tả khuynh phương Tây: “thực dân”, “đế quốc”, “phân biệt chủng tộc”, “diệt chủng”… mà chưa thực sự hiểu lịch sử phức tạp của Trung Đông. Họ không phân biệt được giữa việc thương xót dân thường và bị cuốn vào cỗ máy tuyên truyền cực đoan, bài Do Thái.
Thật trớ trêu: họ dùng từ “chiếm đóng”, “thực dân”, “áp bức” rất mạnh mẽ khi nói về Israel, nhưng lại gần như im lặng trước hành động của Trung Quốc ở Biển Đông. Họ khóc cho Gaza, nhưng ít ai nhắc đến ngư dân Việt bị tàu Trung Quốc đâm va, đuổi đánh, bắt giữ suốt bao năm.
Đó là phẫn nộ có chọn lọc (selective outrage). Và phẫn nộ có chọn lọc thường không còn là đạo đức, mà là sản phẩm của tuyên truyền và tâm lý bầy đàn.
Nếu thực sự tin vào tinh thần chống xâm lược, chống thực dân, chống áp bức, tại sao không dùng cùng cường độ đó cho Tân Cương, Hồng Kông, Tây Tạng, hay Biển Đông? Tại sao hô hào giải phóng Palestine rầm rộ, mà lại né tránh mọi vấn đề liên quan đến Trung Quốc?
Xã hội mạng hôm nay không còn là nơi lan tỏa thông tin, mà là chợ đạo đức (moral marketplace). Một số chủ đề được coi là cao cấp, tiến bộ; một số chủ đề khác bị coi là cũ kỹ, nhàm chán. Gaza trở thành sân khấu hoàn hảo cho màn “biểu diễn đạo đức”.
Ashley Bảo Ngọc được tôn thờ không hẳn vì cô thay đổi được điều gì ở Gaza, mà vì hình ảnh của cô quá hoàn hảo cho nhu cầu biểu tượng của phong trào: một cô gái Việt trẻ, nói tiếng Anh, cầm cờ Palestine, đối đầu với Israel.
Đây là sự chuyển hướng nguy hiểm. Một dân tộc mất đất chưa chắc đã chết. Nhưng một dân tộc mất khả năng ưu tiên lợi ích của chính mình, mất bản năng tự vệ tinh thần, mất sự gắn kết với vận mệnh dân tộc, thì đang tự đánh mất sức sống nội tại của mình.
Nhận xét
Đăng nhận xét