Lạng Sơn ngập tới mái nhà: Bao nhiêu lần nữa người dân mới được biết toàn bộ sự thật?

Lạng Sơn ngập tới mái nhà: Bao nhiêu lần nữa
người dân mới được biết toàn bộ sự thật?



Dominico Tran

Những hình ảnh từ Thất Khê, Tràng Định, Lạng Sơn sáng 24/8/2026 khiến người xem không khỏi bàng hoàng. Nước đục tràn sâu vào khu dân cư, nuốt gần trọn tầng dưới và có nơi dâng lên tới phần trên của nhà cửa. Đằng sau mỗi mái nhà chới với giữa biển nước là tài sản dành dụm cả đời, là người già, trẻ nhỏ và những gia đình đang đối diện với hiểm nguy thật sự.
Nhưng những hình ảnh ấy có thực sự xa lạ với người Việt Nam?
CHƯA ĐẦY MỘT NĂM TRƯỚC, MIỀN TRUNG CŨNG ĐÃ CHÌM TRONG NHỮNG DÒNG NƯỚC KINH HOÀNG.
Những trận lũ năm 2025 đã để lại một câu hỏi mà hôm nay, khi nhìn về Lạng Sơn, chúng ta càng không được phép quên:
ĐÂU LÀ THIÊN TAI, VÀ ĐÂU LÀ PHẦN TRÁCH NHIỆM CỦA CON NGƯỜI?
Tại Lạng Sơn lần này, mưa lớn là sự thật. Nước thượng nguồn đổ về là sự thật. Nhưng một dữ kiện khác cũng không thể bị bỏ qua: hồ Bản Lải đã tăng lưu lượng xả lên khoảng 810 m³/giây trong lúc nước lũ đổ về hồ tăng mạnh.
Vì vậy, đừng vội dùng hai chữ “thiên tai” như câu trả lời cho tất cả.
TRỜI LÀM MƯA.
NHƯNG TRỜI KHÔNG VẬN HÀNH HỒ CHỨA.
TRỜI KHÔNG QUYẾT ĐỊNH THỜI ĐIỂM MỞ CỬA XẢ.
TRỜI KHÔNG XÂY DỰNG HỆ THỐNG CẢNH BÁO.
TRỜI KHÔNG LẬP PHƯƠNG ÁN DI TẢN.
VÀ TRỜI KHÔNG CHỊU TRÁCH NHIỆM CỨU DÂN.
Những việc đó thuộc về con người và những cơ quan đang nắm quyền quản lý.
Khoảng 810 m³ nước mỗi giây đi qua hệ thống xả là một con số rất lớn. Con số ấy tự nó không chứng minh rằng việc xả hồ gây ra toàn bộ trận ngập, càng không đủ để kết luận có người cố tình gây hại dân. Nhưng chính vì hậu quả dưới hạ du nghiêm trọng đến mức nước lên gần mái nhà, người dân càng có quyền yêu cầu toàn bộ dữ liệu phải được đưa ra ánh sáng.
HỒ BẢN LẢI ĐÃ GIỮ BAO NHIÊU NƯỚC TRƯỚC KHI TĂNG XẢ?
AI QUYẾT ĐỊNH MỨC XẢ ẤY?
LƯU LƯỢNG NƯỚC VỀ HỒ VÀ NƯỚC XẢ TỪNG GIỜ LÀ BAO NHIÊU?
CHÍNH QUYỀN HẠ DU ĐƯỢC THÔNG BÁO LÚC NÀO?
QUAN TRỌNG NHẤT: NGƯỜI DÂN ĐƯỢC BÁO TRƯỚC BAO LÂU ĐỂ CHẠY?
Đây không phải những câu hỏi vô lý. Đây là những câu hỏi liên quan trực tiếp đến sinh mạng con người.
Và chúng ta đã từng đặt những câu hỏi tương tự sau các trận lũ miền Trung năm 2025.
Sau mỗi thảm họa, người dân thường được nghe về mưa lớn, bão, lũ lịch sử, nước thượng nguồn và việc các hồ chứa phải vận hành theo quy trình. Nhưng nếu hậu quả cứ lặp lại, người dân có quyền hỏi thêm một câu rất đơn giản:
“ĐÚNG QUY TRÌNH” THÌ QUY TRÌNH ẤY ĐÃ BẢO VỆ NGƯỜI DÂN ĐƯỢC BAO NHIÊU?
Một quy trình không thể trở thành tấm màn khép lại mọi cuộc chất vấn.
Nếu mọi quyết định đều đúng, hãy công khai dữ liệu để chứng minh.
Nếu cảnh báo đã được ban hành kịp thời, hãy công khai thời điểm cảnh báo.
Nếu phương án sơ tán đã được chuẩn bị, hãy cho dân biết phương án ấy được triển khai ra sao.
Nếu lực lượng cứu hộ đã có mặt đầy đủ, hãy công khai họ đến đâu, lúc nào và đã cứu được bao nhiêu người.
Và nếu có sai sót, chậm trễ, thiếu trách nhiệm hoặc che giấu, hãy chỉ rõ ai phải chịu trách nhiệm.
ĐỪNG ĐỂ NGƯỜI DÂN BỊ HUẤN LUYỆN ĐỂ COI THẢM HỌA LÀ CHUYỆN BÌNH THƯỜNG
Đó mới là điều đáng sợ.
Hôm qua miền Trung chìm trong nước.
Hôm nay đến Lạng Sơn.
Rồi nước rút, hình ảnh biến mất khỏi màn hình, những gia đình mất nhà tự dựng lại cuộc sống và xã hội lại chờ trận lũ tiếp theo.
Nếu vòng tròn ấy cứ tiếp tục, người dân sẽ dần bị dẫn tới một tâm lý nguy hiểm:
MƯA THÌ NGẬP.
LŨ THÌ CHỊU.
XẢ HỒ THÌ “ĐÚNG QUY TRÌNH.”
MẤT NHÀ THÌ TỰ XÂY LẠI.
MẤT NGƯỜI THÌ ĐAU RỒI THÔI.
Không.
Một dân tộc không thể sống mãi như vậy.
Người dân có quyền phân biệt thiên tai không thể tránh khỏi với những hậu quả có thể đã được giảm bớt nếu dự báo tốt hơn, điều tiết tốt hơn, cảnh báo sớm hơn và cứu hộ nhanh hơn.
Và người dân càng không nên để bất kỳ bộ máy tuyên truyền nào quyết định thay mình rằng câu chuyện đã kết thúc trước khi những câu hỏi ấy được trả lời.
ĐỪNG CHỈ NGHE. HÃY ĐỐI CHIẾU.
ĐỪNG CHỈ TIN. HÃY ĐÒI DỮ LIỆU.
ĐỪNG ĐỂ HAI CHỮ “THIÊN TAI” XÓA ĐI PHẦN TRÁCH NHIỆM CỦA CON NGƯỜI.
Bởi quyền lực mà không phải giải trình rất dễ trở thành quyền lực không còn biết sợ hậu quả.
HÔM QUA MIỀN TRUNG. HÔM NAY LẠNG SƠN. NGÀY MAI LÀ AI?
Đừng đợi đến khi cha mẹ mình phải trèo lên mái nhà.
Đừng đợi đến khi con mình mắc kẹt giữa dòng nước.
Đừng đợi đến khi căn nhà của chính mình biến thành một chấm nhỏ giữa biển lũ rồi mới hỏi:
“TẠI SAO KHÔNG AI CHỊU TRÁCH NHIỆM?”
Người Việt trong nước hay ngoài nước đều có thể bắt đầu bằng một điều rất đơn giản: đừng quên.
Hãy lưu lại hình ảnh. Hãy lưu thời gian. Hãy lưu các thông báo xả hồ. Hãy đối chiếu những gì xảy ra trước và sau khi nước dâng. Hãy bảo vệ những lời chứng có thể kiểm chứng được. Và hãy tiếp tục đặt câu hỏi cho đến khi có câu trả lời.
Bởi sự thật không cần người dân phải cúi đầu mới tồn tại.
SỰ THẬT CHỈ CẦN ÁNH SÁNG.
Xin cầu nguyện cho đồng bào Lạng Sơn đang giữa cơn hoạn nạn. Nhưng cầu nguyện không có nghĩa là nhắm mắt. Đức tin cho con người lòng thương xót, còn lương tâm buộc chúng ta không được quay mặt trước nỗi đau và bất công.
Nước rồi sẽ rút.
Nhà cửa rồi có thể dựng lại.
Nhưng nếu sau mỗi thảm họa, ký ức của người dân cũng bị cuốn đi, thì trận lũ kế tiếp sẽ lại bắt đầu từ con số không.
MIỀN TRUNG 2025, ĐỪNG QUÊN.
LẠNG SƠN 2026, HÃY GHI NHỚ.
VÀ ĐỪNG ĐỂ TRÁCH NHIỆM RÚT THEO DÒNG NƯỚC.

Nhận xét

Bài được quan tâm