Người Vợ Đi Tìm Chồng
Người Vợ Đi Tìm Chồng
Sau ngày miền Nam đổi thay, anh bị đưa đi tù cải tạo.
Ngày lên đường, anh chỉ kịp ôm vợ thật lâu rồi nhìn đứa con trai mới lên sáu.
- Em ở nhà lo cho con. Anh đi ít bữa rồi về.
Chị cố cười.
- Anh cứ yên tâm. Em chờ.
Chiếc xe chở anh khuất dần cuối con đường.
Chị đứng đó, một tay nắm tay con, một tay giữ chặt chiếc áo cũ của chồng.
Chị không biết “ít bữa” ấy sẽ kéo dài bao nhiêu năm.
Chỉ biết rằng từ ngày hôm đó, chị bắt đầu sống bằng một chữ chờ.
Một năm
Hai năm.
Rồi nhiều năm trôi qua.
Tin tức về anh lúc có lúc không.
Người ta nói anh bị chuyển từ trại này sang trại khác.
Có người bảo tận miền Bắc.
Có người lại nói:
- Chắc không còn đâu chị à…
Chị không bao giờ chịu nghe hết câu.
- Chồng tôi còn chưa nói với tôi là ảnh không về, thì tôi chưa tin.
Ban ngày chị làm đủ thứ để nuôi con. Tối đến, chị lại ngồi bên ngọn đèn nhỏ, vá từng chiếc áo, dành dụm từng đồng.
Căn nhà nghèo. Bữa cơm nhiều khi chỉ có rau và chút cá khô.
Nhưng trong chiếc tủ gỗ cũ, chị luôn giữ một bộ quần áo mới. Không phải cho con. Mà cho chồng. Chị vẫn tin một ngày nào đó anh sẽ trở về.
Một buổi chiều, một người đàn ông lạ tìm đến.
Ông nhìn chị thật lâu rồi hỏi:
- Chị có phải vợ của anh… không?
Chị đứng bật dậy.
- Dạ phải. Anh là ai?
- Tôi là bạn tù của ảnh.
Chị run giọng:
- Anh biết chồng tôi?
- Tôi từng ở cùng trại với ảnh.
Chị nắm lấy cánh tay ông.
- Ảnh còn sống không anh?o
Người đàn ông cúi đầu… Một khoảng im lặng kéo dài.
Rồi ông nói:
- Tôi phải nói thật với chị…
Tim chị như ngừng đập.
- Ảnh… mất rồi.
Chị đứng chết lặng, sụp xuống đất!
Nhưng ngay sau đó, người bạn tù nói tiếp:
- Ảnh mất trong trại. Những ngày cuối, ảnh cứ nhắc tới chị và đứa con. Ảnh nói… chỉ mong được gặp hai mẹ con một lần nữa.
Chị ngồi bệt xuống. Hai bàn tay ôm lấy mặt. Không có tiếng khóc lớn. Chỉ có đôi vai run lên từng hồi.
Bao nhiêu năm chị đi tìm một người sống. Cuối cùng lại nhận được tin về một người đã nằm xuống ở một nơi rất xa.
Người bạn tù lấy trong túi ra một mảnh giấy cũ.
- Tôi giữ được cái này của ảnh.
Đó là vài dòng chữ nguệch ngoạc. Chị đọc đi đọc lại. Chữ đã nhòe. Nhưng chị nhận ra ngay nét chữ của chồng. Chỉ mấy chữ:
“Nếu tôi không về được, nhờ anh báo cho vợ tôi biết. Tôi nhớ hai mẹ con nhiều lắm.”
Chị áp mảnh giấy vào ngực.
- Ảnh nằm ở đâu?
Người bạn tù nói tên một vùng đất xa xôi.
Chị hỏi:
- Tôi có thể tìm được mộ ảnh không?
- Khó lắm chị ơi. Sau từng ấy năm…
Chị im lặng.
Rồi nói:
- Khó cũng phải tìm.
Chị bắt đầu chuyến đi cuối cùng. Không còn là đi tìm chồng. Mà là đi tìm người chồng đã nằm lại.
Chị nghèo đến mức tiền mua vé tàu cũng phải chắt chiu từng đồng.
Người con khuyên:
- Má ở nhà đi. Con sẽ tìm cách.o
Chị lắc đầu.
- Không.
- Má lớn tuổi rồi.
- Má là vợ mà.
Chị nhìn con.
- Nếu ba con nằm ở nơi nào đó một mình suốt hàng chục năm, má không thể để ba con nằm lại đó.
Chị bán đi vài món đồ trong nhà. Những thứ ít ỏi mà hai mẹ con đã dành dụm.
Người ta hỏi:
- Bán hết vậy rồi sống sao?
Chị chỉ nói:
- Nhà nghèo thì sống nghèo. Nhưng ba của con em phải về nhà.
Chuyến đi ấy gian nan hơn tất cả những chuyến đi trước.
Chị hỏi từng người. Tìm từng địa chỉ. Lần theo tên những tù trại cải tạo cũ.
Có nơi người ta không còn nhớ.
Có nơi nghĩa trang đã thay đổi.
Có những nấm mộ vô danh nằm lặng lẽ dưới cỏ.
Chị đi từng hàng. Đọc từng cái tên.
Có lúc không tìm thấy gì.
Chị ngồi xuống bên một gốc cây, nước mắt chảy dài.
- Anh ơi…
- Em đến tìm anh đây.
Không ai trả lời.
Chị đứng lên.
Lại đi.
Cuối cùng, nhờ người bạn tù và những người từng ở cùng trại, chị lần ra được nơi anh được chôn cất.
Một ngôi mộ đơn sơ.
Không bia.
Không ảnh.
Chỉ có một cái tên được ghi lại trong ký ức của những người còn sống.
Chị quỳ xuống. Bàn tay run run chạm vào mặt đất.
- Anh…
Chỉ một tiếng ấy. Bao nhiêu năm chờ đợi tan thành nước mắt.
- Em tới trễ quá.
Chị cúi đầu thật lâu.
- Nhưng cuối cùng em cũng tìm được anh.
Người ta khuyên chị:
- Thôi chị à. Để anh ấy nằm đây cũng được. Đường xa lắm, tốn kém lắm.
Chị lắc đầu.
- Không.
- Chị đưa ảnh về bằng cách nào?
Chị nhìn xuống ngôi mộ.
- Tôi chưa biết.
Rồi chị nói thật chậm:
- Nhưng tôi sẽ đưa chồng tôi về.
Ngày làm thủ tục cải táng, chị chỉ có vài người giúp đỡ.
Không có tiền.
Không có phương tiện.
Không có gì ngoài một lời hứa đã nói từ mấy chục năm trước.
“Anh cứ yên tâm. Em chờ.”
Giờ đây chị lại giữ lời hứa ấy lần nữa.
Chị muốn anh về quê.
Về nơi hai người từng cưới nhau.
Về căn nhà nghèo nơi anh đã ra đi.
Về bên đứa con mà anh chưa kịp nhìn thấy trưởng thành.
Khi chiếc hộp nhỏ được đặt trước mặt, chị đứng lặng rất lâu.
Rồi chị đặt tay lên đó.
- Về nhà thôi anh. Nha.
- Mình về nhà.
Ngày đưa anh về đến quê, người con trai đứng chờ ở đầu đường.
Anh đã trưởng thành. Nhưng khi nhìn thấy mẹ ôm chặt di hài của cha, anh vẫn bật khóc như một đứa trẻ.
- Ba về rồi, má ơi…
Chị gật đầu.
- Ừ.
- Ba về rồi.
Hai mẹ con đưa anh về căn nhà cũ. Bộ quần áo chị cất giữ suốt bao nhiêu năm vẫn còn đó. Chị lấy ra. Đặt ngay ngắn bên cạnh di ảnh.
Rồi chị ngồi xuống. Nhìn người chồng trong tấm hình.
- Em đã nói em chờ.
- Em chờ thật.
- Và em cũng nói… nếu anh không tự về được, em sẽ đi đón anh.
Chị mỉm cười qua nước mắt.
- Em làm được rồi.
Người vợ ấy nghèo. Rất nghèo. Nhưng cả cuộc đời chị có một thứ mà không tiền bạc nào mua được:
Một lời hứa với người mình thương.
Chị đã đi qua những năm tháng dài nhất của đời mình.
Từ miền Nam ra Bắc tìm chồng.
Tìm trong những trại tù.
Tìm trong những danh sách cũ.
Tìm giữa những nghĩa trang xa lạ. Và cuối cùng, khi biết anh đã nằm xuống từ lâu Chị vẫn đi.
Không phải để thay đổi quá khứ.
Không phải để trách móc ai.
Chỉ để làm một điều cuối cùng cho người chồng của mình:
Đưa anh về nhà.
Bởi có những người phụ nữ cả đời không cần chồng tặng mình một món quà.
Họ chỉ cần đến cuối đời có thể nói:
“Anh đã đi xa quá lâu rồi.
Thôi, về nhà với em, với con. Mình ơi ”
Nhận xét
Đăng nhận xét